De Wonderbare Broodvermenigvuldiging

Kleine overwegingen bij dit verhaal, uitgesproken tijdens de viering van zondag 18 oktober 2015 in de Cellebroederskapel

1

Nadat Jezus een grote menigte langdurig onderwezen had op een afgelegen plek, kwamen de leerlingen naar Jezus met het advies de mensen terug te sturen naar de dorpen of de stad waar ze vandaan kwamen en waar ze eten zouden kunnen kopen.

Jezus informeert wat er aan voedsel aanwezig was: vif broden en twee vissen (en dat voor zovelen!) En dan gebeurt het volgende: Jezus kijkt omhoog naar de hemel, naar zijn God die hij “mijn Vader in de hemel” noemt. Hij brengt contact tot stand tussen God en de mensen. En daarna gebeurt er iets wonderlijks : ineens kan er gedeeld worden…..voor iedereen voldoende en dit voor alleen al 4.000 mannen en daarbij nog vrouwen en kinderen.

2

Wat gebeurde daar? Er zaten 5.000 hongerige mannen en ook nog vrouwen en kinderen (een heel MVV stadion) op een afgelegen plaats, zo werd ons dat vroeger verteld. Met 5 broden en twee vissen gaf Jezus al die mensen, die hem al drie dagen gevolgd hadden, volop te eten. Jezus deed alweer een wonder.

Waarom maken wij dat nu nooit meer mee, dacht ik toen.

En later: waarom probeerden de Romeinen, de bezetters van het land, hem niet in te schakelen voor hun legioenen met hongerige soldaten? “Wonderbare broodvermenigvuldiging” heette dat wonder, dat leerden ze ons, de realistische rekenmeesters van destijds.

Veel later ontdek je dat dit verhaal zes keer voorkomt in het Tweede Testament, het moet dus wel heel belangrijk zijn als iedere evangelist het vertelt en bij Mattheus en Marcus gebeurt het zelfs twee keer.

En ja, dat hoorden we net, dit staat ook al in het Eerste Testament. De profeet Elisa, die Man Gods genoemd wordt, deelt twintig broden met honderd man. Die andere Man Gods Jezus, vermenigvuldigt niet, maar hij DEELT, het woord VERMENIGVULDIGEN komt in al die zeven verhalen niet voor; realistische rekenmeesters!

Voor mij betekent dit dat je bij een menselijke relatie niet moet vermenigvuldigen: iemand overladen met stoffelijke geschenken en zo afhankelijk maken. Maar dat je SAMEN mag delen, in woord en gebaar, van wat het leven je schenkt.

Daarom kozen we voor de ets van Rembrandt: De Emmaus-gangers.

Ze voelen nog, dat Jezus met hen meegaat, zo vlak na zijn dood en pas als zij het brood delen herkennen zij Hem, in een flits: zo deed Hij ook. Misschien kunnen wij zo, samen, ook, soms even, herkenbaar zijn voor anderen om ons heen.

3

Als je weinig voedsel hebt, dan kun je, door met aandacht te eten, het gevoel krijgen dat het voldoende is.

4

Ik denk dat Jezus veel weerstand kreeg van zijn leerlingen toen hij zei dat ze maar moesten beginnen met uitdelen. Het is een onmogelijke opgave om met zo weinig voedsel zoveel mensen eten te geven. Dit loopt natuurlijk uit op een teleurstelling. Toch begonnen de leerlingen met uitdelen. Hoe komt het dat er genoeg is? Misschien waren er onder de menigte mensen die zelf eten bij zich hadden en dit niet ingeleverd hadden bij de leerlingen maar die zich wel verplicht gingen voelen om hun eten te gaan delen toen de leerlingen ermee begonnen. De uitleg van dit verhaal kan dus zijn:

“ Als je niets voor jezelf houdt, maar het deelt met anderen heeft iedereen genoeg.”

We kunnen nog een stapje verder gaan met wat dit verhaal ons te zeggen heeft: We kunnen alvast gaan delen, ook al is er op het oog te weinig, omdat we erop mogen vertrouwen dat God toevoegt wat verder nog nodig is.

In actie komen – ook al is het uitzichtloos – is beter dan je neer te leggen bij de uitzichtloosheid. Dus, als we mensen in nood zien is het beter om – ondanks de hopeloosheid van de situatie – te beginnen met hulp verlenen (zoals Jezus) en erop vertrouwen dat er anderen zijn (in de menigte) die te hulp schieten en je erbij helpen.

Gertrud Becker, Rob Bos, Tileke Darley, Gerard Jennekens

een open gemeenschap van mensen, die de wereld kritisch wil benaderen vanuit de traditie van het christendom en die zorg wil hebben voor elkaar en voor anderen